“Afrika’nın Che’si”ni kim öldürdü?

HomeDünya

“Afrika’nın Che’si”ni kim öldürdü?

Afrika'nın birliğini savunan Sankara, 37 yaşındayken, 15 Ekim 1987'de düzenlenen darbe sırasında vurularak hayatını kaybetti. Darbe sonucu ...

Emine Erdoğan, kitabını New York’ta tanıttı
Cazcı Louis Armstrong CIA ajanı çıktı
Emine Erdoğan, BM’de anlatacak: Afrika Seyahatlerim

Afrika’nın birliğini savunan Sankara, 37 yaşındayken, 15 Ekim 1987’de düzenlenen darbe sırasında vurularak hayatını kaybetti. Darbe sonucu, Sankara’nın yakın arkadaşı Blaise Compaoré Burkina Faso Devlet Lideri oldu.

Sankara ve Compaoré, 4 yıl evvel düzenledikleri bir darbe ile 1983’te Burkina Faso’nun idaresini ele geçirmişti.

Bugün ülkeye komşu Fildişi Kıyısı’nda sürgünde olan Compaoré de suçlanan 14 kişi ortasında.

2014 yılında başlayan protesto dalgası sonrası Burkina Faso’dan kaçmak zorunda kalan Blaise Compaoré, Sankara’nın mevtinde rolü olduğu tezlerini reddetti, davayı da boykot ediyor.

BBC’ye konuşan, öldürülen başkanın eşi Mariam Sankara, “Bunun için çok uzun vakittir bekliyorum. Gerçeği bilmek istiyorum, kimin, ne yaptığını bilmek istiyorum” diyor.

BBC Türkçe’nin haberine nazaran, karizmatik bir başkan olan Sankara, Afrika kıtasında bir ikon haline geldi. Yüzünün bulunduğu yapıştırmalar, Batı Afrika’da taksilerin camında yer alabiliyor.

Dahası Güney Afrika’nın radikal soldaki muhalefet başkanı Julius Malema onu ilham aldığı bireyler ortasında gösteriyor.

Sankara neden kahraman olarak görülüyor?

“Sankara bizim için bir vatanseverdi. Halkını ve ülkesini sevdi. Afrika’yı sevdi” diyen Thomas Sankara Anma Komitesi Genel Sekreteri Luc Damiba, Sankara’nın kendisini halkı için feda ettiğini söylüyor.

Thomas Sankara’nın idarede olduğu 4 yılda ülkenin, Upper Volta olan ismi, “Dik Duran Beşerler Ülkesi” manasına gelen Burkina Faso ile değişti.

Sankara’nın kendisi de sade bir hayat yaşadı. Kendisinin ve tüm kamu çalışanlarının maaşlarını düşüren Sankara, birinci sınıf uçak biletlerini ve sürücülü hükümet araçlarını kaldırdı.

Eğitim, önceliklerinden biriydi. Onun idaresinde Burkina Faso’da okuma yazma oranı 1983 yılında yüzde 13 iken, 1987 yılında yüzde 73 oldu.

Sankara tıpkı vakitte ülke çapında bir aşılama kampanyasını da başlattı.

Ayrıyeten toprak ağalarının elindeki yerleri, fakir çiftçilere dağıttı ve bu buğday üretiminde bir patlamayla sonuçlandı.

Sankara, Afrika’ya da, Memleketler arası Para Fonu ve Dünya Bankası üzere kurumların “yeni sömürgecilik” uyguladığını savunarak Afrika’ya buna karşı birleşme daveti yaptı.

“Seni kim besliyorsa, o denetim ediyordur”, onun en ünlü kelamlarından biri oldu.

Anti-emperyalist bir dış siyaset izledi ve bölgede, Burkina Faso da dahil eski sömürgeleri üzerinde hala büyük nüfuzu olan Fransa’ya karşı çaba başlattı.

Eşi Mariam, suikastın ardında daima Fransa’nın olduğunu savundu.

Thomas Sankara Hatıra Parkı’nda altı metre uzunluğunda heybetli bir bronz heykeli bulunuyor.

Thomas Sankara Anma Komitesi Genel Sekreteri Damiba, parkı genişletme planları olduğunu ve Vagadugu’ya bakan 87 metre yüksekliğinde bir kule inşa etmeye düşündüklerini söylüyor.

Sankara’nın devrimci fikirlerini, genç jenerasyonlara aktarma aracı olarak sinema ile kütüphane de inşa edilecek.

Pekala onu eleştirenler ne diyor?

Sankara’nın radikal sol fikirleri, insan hakları örgütleri tarafından zalimce olarak değerlendirildi.

1986 yılında, Milletlerarası Af Örgütü tarafından yayımlanan bir rapor, muhalif siyasetçilerin davaya çıkarılmadan tutuklandıklarını ve ağır biçimde azap gördüklerini ortaya koydu.

Sankara’nın hükümetinde Bağlantı Bakanı olan Serge Theophile Balima, öldürülen önderin çoğulcu demokrasiyi kabul etmek konusunda yavaş davrandığını ve terslerinin ona ulaşamadığını, seslerini duyuramadığını söylüyor:

“O gücü insanlara vermek istedi. Bunun için de İhtilal Koruma Komitesi’ndeki proletaryaya kimi yetkiler verdi. Bu bireyler, sokaktaki yaşantıyı ve özel hayatı, hakim gücün ahlak anlayışına nazaran denetlemekle vazifeliydi. Lakin aksine, bu şahıslar Sankara’nın gücünü sorgulatan ihlaller yapmaya başladılar”

Africa Report haber organına 2020 yılında demeç veren eski Burkina Faso Devlet Lideri Jean-Baptiste Ouédraogo da, Sankara’yı, “şüpheci ve siyasi gaye için her yolu deneyecek bir kişi” olarak tanımlıyor.

Dava neden bu kadar uzun sürdü?

27 yıllık Blaise Compaoré iktidarı müddetince bu davayı beklediklerini söyleyen kardeşi Paul Sankara, “Onun iktidarında bu davayı hayal bile edemezdik” diyor.

Sankara’nın eşi 1997 yılında hukuksal süreçle ile ilgili şikayetini yüksek mahkemeye taşısa da, soruşturma kararının çıkması 15 yıl sürdü.

Yorumlar

WORDPRESS: 0
DISQUS: