Diyarbakır surlarında Roma dönemine ait ‘altyapı giderleri’ bulundu

HomeKültür Sanat

Diyarbakır surlarında Roma dönemine ait ‘altyapı giderleri’ bulundu

UNESCO Dünya Kültür Mirası listesindeki tarihi 5 bin yıllık Diyarbakır Surlarının bütünüyle ortaya çıkartılması için devam eden hafriyat ...

Olba Antik Kenti M.Ö. 5 bin 500’ü işaretliyor
Bin 800 yıllık tarih: Çobanların tanrısı yüzüğü bulundu
Miletos antik kentinde tarih öncesinden evlere ulaşıldı

UNESCO Dünya Kültür Mirası listesindeki tarihi 5 bin yıllık Diyarbakır Surlarının bütünüyle ortaya çıkartılması için devam eden hafriyat çalışmalarında, 2 metre 40 santimetre daha aşağı inildi. Yeri ortaya çıkartılan surlarda, ‘altyapı giderleri’ bulundu. Amida Höyük Hafriyat Lideri Prof. Dr. İrfan Yıldız, ortaya çıkartılan altyapı masraflarının, surlarla birlikte yapıldığını belirterek; “İçkale’de şimdiye kadar 3 tane ortaya çıktı. Bunlar için tabi devrin mühendislik mükemmeli diyebiliriz. Bu açıklıklar 25 santimetre genişliğinde, 40 santimetre yüksekliğinde ve 4,5 metre uzunluğundadır. Bu masrafların daha sonraki periyotlarda ve bilhassa Osmanlı devrinde de çok etkin kullanıldığını görüyoruz” dedi.

UNESCO tarafından 2015 yılında Dünya Kültür Miras Listesi’ne alınan Çin Seddi’nden sonra en uzun sur olma özelliğini taşıyan Diyarbakır surlarının bütünüyle ortaya çıkartılması için İçkale’de başlatılan hafriyat çalışmalarında, 2 metre 40 santimetre daha aşağı inildi. Ulaşılan surların yerinde ‘altyapı giderleri’ bulundu.

‘Mühendislik olağanüstüsü diyebiliriz’

Amida Höyük Hafriyat Lideri Prof. Dr. İrfan Yıldız, bu altyapı masraflarının, surların yapıldığı dönmede yapıldığını belirterek; “Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin surların dirilişi programı çerçevesinde başlattığı çalışmalarla sur tabanlarındaki hafriyat çalışmalarımız devam ediyor. Yaptığımız bu çalışmaların sonucunda surların yapıldığı devirde yapıldığını iddia ettiğimiz ‘altyapı giderleri’ ortaya çıktı. Bu alanda İçkale’de şimdiye kadar 3 tane ortaya çıktı. Bunlar tabi periyot için muazzam mühendislik işi ve devrin mühendislik olağanüstüsü diyebiliriz. Bu açıklıklar 25 santimetre genişliğinde, 40 santimetre yüksekliğinde ve 4,5 metre uzunluğundadır. Bu 4,5 metrelik ölçü, tıpkı vakitte surların kalınlığını da vermektedir” dedi.

Roma periyodunda yapıldı

Tarihi İçkale’deki suların bu kanallar vasıtasıyla dışarıdaki kanalizasyona aktarıldığını lisana getiren Yıldız; “İçkale’deki sular, bu kanallar, bu masraflar vasıtasıyla dışarıdaki kanalizasyona aktarılmıştır. Roma periyodunda yapılan bu masraflar daha sonraki devirlerde de kullanılmaya devam etmiştir. Bunlar şimdiye kadar toprak altında olduğu için görünmemişti, yapılan hafriyatlar sonucunda külliyen ortaya çıkartıldı. Şuana kadar ortaya çıkartılan 3 adettir, yenilerinin de ortaya çıkarılacaktır” tabirlerini kullandı.

Osmanlı ‘künk’ sistemini kullanmış

Osmanlının bu altyapı masrafını, yaptıkları ‘künk’ sistemiyle etkin olarak kullandığını aktaran Yıldız, “Surların birinci inşa edildiği periyotta yapılan bu altyapı masraflarının Osmanlı periyodunda de etkin bir formda kullanıldığını görüyoruz. Osmanlı, ‘künk’ sistemini kullanarak suyu bu masraflar sayesinde dışarı aktarmıştır. Birebir vakitte bir temizleme sistemini de kurmuştur. Künklerin bittiği yerde bir açıklık oluşturtarak ve bunu da bir tıpayla kapatarak her hangi bir tıkanmaya karşı boruları temizlemek gayesiyle bu sistemi kullanmıştır” formunda konuştu.

Yorumlar

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0